جلد 7 - شماره سال ۱۳۹۶                   ‫جلد (7): 21 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


1- دانشجوی دکتری رشته روانشناسی تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)
2- استاد دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات
3- استاد دانشگاه اصفهان
چکیده:   (1069 مشاهده)


چکیده
زمینه و هدف: مداخلهٔ مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی به‌عنوان بسته‌‌ای آموزشی-درمانی در مطالعات زیادی توسط روان‌شناسان در حوزهٔ بزرگسالان و نوجوانان استفاده شده است. این در‌حالی‌است که این مداخله در ایران در جمعیت کودکان به کار گرفته نشده است؛ بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخلهٔ مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی ویژهٔ کودکان بر بهبود ذهن‌آگاهی و سلامت روان کودکان انجام گرفت.
روش‌بررسی: جامعهٔ آماری پژوهش، شامل کودکان ۵ تا ۱۲ ساله (دانش‌آموزان دبستانی و پیش‌دبستانی) ایرانی در سال ۹۴ بود. به‌همین‌منظور، به شیوهٔ نمونه‌گیری در دسترس، ۲۳۴ کودک (۱۱۶ پسر، ۱۱۸ دختر) انتخاب و به‌طور تصادفی در گروه‌های آزمایشی (۱۱۷ نفر) و گواه (۱۱۷ نفر) قرار گرفتند. مداخله به‌ مدت ۹ هفته بر روی کودکان گروه آزمایشی صورت گرفت. طرح پژوهش، شبه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و ابزارهای استفاده شده پرسشنامه‌های ذهن‌آگاهی کودکان (CAMM) و فرم ۱۷ سؤالی سلامت روان کودک (PSC-17) بود. داده‌های به‌‌دست‌آمده با روش آماری آزمون تحلیل کواریانس (ANCOVA) تجزیه‌و‌تحلیل شد.
یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که مداخلهٔ مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی کودکان منجر به افزایش نمرهٔ ذهن‌آگاهی (۰٫۰۰۱>p؛ ۵۲٫۷۰=(۱٫۲۲۹)F) و کاهش نمرهٔ کلی مقیاس سلامت روان (۰٫۰۰۱>p؛ ۲۱٫۳۱=(۱٫۲۲۹)F) و خرده‌مقیاس درون‌سازی (۰٫۰۰۱>p؛ ۱۸٫۵۴=(۱٫۲۲۹)F) در گروه مداخله شد. همچنین، بین دو جنس در گروه مداخله در نمرات پس‌آزمون سلامت روان (۰٫۰۱>p؛ ۷٫۱۸=(۱٫۲۲۹)F) و خرده‌‌مقیاس درون‌‌سازی (۰٫۰۵>p؛ ۴٫۶۵=(۱٫۲۲۹)F) تفاوت معنادار وجود داشت؛ به‌‌طوری‌که تغییرات نمرات کل سلامت روان و نیز خرده‌مقیاس درون‌سازی در دختران گروه مداخله بیشتر از پسران بود.
نتیجه‌گیری: مداخلهٔ مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی با افزایش مهارت‌های ذهن‌آگاهانه کودک به بهبود سلامت روان، به‌‌‌ویژه کاهش اختلالات درون‌سازی و برون‌سازی در کودکان به‌عنوان ابزار مداخله‌ای مهم به روان‌شناسان کودک معرفی می‌شود.

متن کامل [PDF 661 kb]   (637 دریافت)    
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: روانشناسی
دریافت: ۱۳۹۴/۱۰/۲۹ | پذیرش: ۱۳۹۵/۲/۱۵